Dobór kompensatorów aktywnych Sinexcel i przekładników prądowych – praktyczny poradnik

Kompensacja mocy biernej jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na ograniczenie kosztów związanych z użytkowaniem energii elektrycznej oraz poprawę stabilności pracy instalacji. Coraz więcej firm wybiera kompensatory aktywne, ponieważ działają szybciej i dokładniej niż klasyczne baterie kondensatorów. W tym poradniku przedstawiamy, jak dobrać odpowiedni kompensator aktywny Sinexcel oraz właściwe przekładniki prądowe, aby zapewnić maksymalną skuteczność kompensacji.

1. Czym są kompensatory aktywne Sinexcel?

Kompensatory aktywne Sinexcel (ASVG) to urządzenia, które dynamicznie kompensują moc bierną w czasie rzeczywistym. Analizują pobór prądu, reagują na zmiany obciążenia w milisekundach i eliminują zarówno moc bierną indukcyjną, jak i pojemnościową. Modele serii ASVG ULTRA dodatkowo redukują harmoniczne, co poprawia jakość energii i stabilność pracy układu.

Wśród stosowanych modeli kompensatorów Sinexcel można wyróżnić:

• Sinexcel ASVG 10 – 10 kVar
• Sinexcel ASVG 15 ULTRA – 15 kVar
• Sinexcel ASVG 50 ULTRA – 50 kVar
• Sinexcel ASVG 75 ULTRA – 75 kVar
• Sinexcel ASVG 100 ULTRA – 100 kVar

W przypadku mniejszych instalacji bardzo dobrze sprawdza się również kompaktowy model:

• Sinexcel SVG 3 – 3 kVar, z wbudowanymi przekładnikami prądowymi.

2. Jak działa kompensator aktywny?

Kompensator aktywny analizuje parametry sieci w czasie rzeczywistym i generuje prąd kompensujący, który eliminuje nadmiar mocy biernej oraz redukuje harmoniczne. Urządzenie działa w pełni automatycznie – użytkownik nie musi konfigurować szczegółowych parametrów ani dostosowywać pracy do obciążenia. Algorytm kompensacji dobiera moc w każdym momencie, uwzględniając zmieniającą się charakterystykę odbiorów.

Dzięki temu kompensator:

• eliminuje moc bierną indukcyjną i pojemnościową,
• poprawia współczynnik mocy,
• zmniejsza straty w przewodach i transformatorach,
• ogranicza wpływ harmonicznych na instalację,
• stabilizuje pracę odbiorników wrażliwych na jakość zasilania.

3. Jak dobrać kompensator aktywny Sinexcel na podstawie faktur?

Najprostsza i dla większości użytkowników najskuteczniejsza metoda doboru kompensatora opiera się na analizie danych z faktur za energię elektryczną. W wielu przypadkach nie ma potrzeby wykonywania skomplikowanych obliczeń – wystarczy odczytać, ile energii biernej jest naliczane w danym okresie rozliczeniowym.

3.1. Na co patrzeć na fakturze?

Przy analizie faktury zwróć uwagę na:

• ilość energii biernej naliczonej w kVarh,
• okres rozliczeniowy (zwykle 1 miesiąc),
• ewentualne opłaty związane z przekroczeniem dopuszczalnego poziomu mocy biernej.

Na tej podstawie można określić, jaka moc kompensatora będzie odpowiednia:

• do ok. 1 000–1 500 kVarh/miesiąc – wystarczy Sinexcel SVG 3 (3 kVar),
• ok. 4 000 kVarh/miesiąc – Sinexcel ASVG 10 (10 kVar),
• ok. 6 000–8 000 kVarh/miesiąc – Sinexcel ASVG 15 ULTRA (15 kVar),
• ok. 15 000–20 000 kVarh/miesiąc – Sinexcel ASVG 50 ULTRA (50 kVar),
• ok. 20 000–25 000 kVarh/miesiąc – Sinexcel ASVG 75 ULTRA (75 kVar),
• powyżej ok. 25 000 kVarh/miesiąc – Sinexcel ASVG 100 ULTRA (100 kVar).

Powyższe przedziały wynikają z praktycznych doborów w obiektach, w których kompensatory aktywne zostały zastosowane do ograniczenia opłat za energię bierną.

3.2. Kiedy faktura nie wystarczy?

Sama analiza faktur może być niewystarczająca w instalacjach, w których występują:

• duże, krótkotrwałe piki prądowe (np. rozruchy silników, sprężarek, maszyn technologicznych),
• liczne odbiory generujące harmoniczne (falowniki, zasilacze impulsowe, napędy),
• dynamicznie zmienne obciążenie w ciągu doby.

W takich przypadkach niezbędne są pomiary analizatorem jakości energii wykonywane przez odpowiedni czas (najczęściej 24–72 godziny). Dopiero na tej podstawie można bardzo dokładnie dobrać moc kompensatora aktywnego dla konkretnej instalacji.

4. Dobór przekładników prądowych (CT) do kompensatorów Sinexcel

Przekładniki prądowe są kluczowym elementem pomiarowym kompensatora ASVG – to one dostarczają informacji o prądach płynących w instalacji. W kompaktowym modelu Sinexcel SVG 3 przekładniki są wbudowane, natomiast we wszystkich pozostałych urządzeniach dobiera się je osobno.

4.1. Dobór CT do prądu zabezpieczenia głównego

Najważniejsza zasada doboru przekładników prądowych jest prosta: przekładniki dobiera się do prądu zabezpieczenia głównego, a nie do mocy kompensatora.

Przykładowo, w instalacji o mocy około 35 kW zabezpieczenie główne najczęściej wynosi 63 A. W takim przypadku odpowiednim wyborem są przekładniki o prądzie pierwotnym 75 A lub 100 A. Daje to niewielki zapas w stosunku do prądu roboczego, co zapewnia stabilny pomiar także przy krótkotrwałych wzrostach obciążenia.

Dobieranie przekładników „na styk” (dokładnie pod wartość zabezpieczenia) nie jest zalecane. Lepszym rozwiązaniem jest przyjęcie rozsądnego marginesu bezpieczeństwa, dzięki czemu kompensator będzie prawidłowo widział rzeczywiste obciążenie.

4.2. Klasa dokładności przekładników

Dla kompensatorów aktywnych Sinexcel zaleca się stosowanie przekładników o klasie dokładności:

• co najmniej 0,5,
• lub wyższej, jeśli jest dostępna (np. 0,2 lub 0,5S).

Im wyższa klasa dokładności, tym lepsze odwzorowanie prądu i stabilniejsza praca algorytmu kompensacji. Ma to bezpośrednie przełożenie na skuteczność eliminacji mocy biernej oraz poprawę jakości energii w instalacji.

5. Podsumowanie

Kompensatory aktywne Sinexcel ASVG są skutecznym narzędziem do likwidacji mocy biernej i poprawy jakości energii elektrycznej w instalacjach. W wielu przypadkach ich dobór można przeprowadzić wyłącznie na podstawie danych z faktur – analiza miesięcznej energii biernej pozwala przypisać odpowiedni model kompensatora do konkretnego obiektu. W mniejszych instalacjach wystarczający jest kompaktowy model SVG 3, natomiast dla instalacji średnich i większych dostępne są kompensatory o mocach od 10 do 100 kVar.

Kluczowym elementem całego systemu jest dobór właściwych przekładników prądowych: dopasowanych do prądu zabezpieczenia głównego, z rozsądnym zapasem oraz wykonan ych w klasie dokładności co najmniej 0,5. Prawidłowo dobrany kompensator wraz z odpowiednimi przekładnikami prądowymi pozwala skutecznie ograniczyć opłaty za energię bierną, poprawić parametry pracy instalacji i zwiększyć niezawodność zasilania odbiorników.